Waarom dit onderwerp nu speelt

De energietransitie zorgt voor een snelle groei van lithium‑ion batterijen en accu’s: in apparaten (telefoons, laptops), mobiliteit (e‑bikes, elektrische voertuigen) én opslag (energieopslagsystemen). De opslag en omgang met deze energiedragers kent specifieke risico’s. In Nederland zijn hiervoor richtlijnen opgesteld, zoals PGS 37‑2 voor opslag van lithiumhoudende energiedragers en PGS 37‑1 voor energieopslagsystemen (EOS).[1][2]

Wat maakt lithium‑ion branden anders?

Lithium‑ion batterijen kunnen instabiel worden door onder andere overladen, diep ontladen, hoge of lage temperaturen en schokken of stoten (bijv. een val). In het ergste geval kan dit leiden tot kortsluiting, thermal runaway en brand. Daarbij kunnen zeer giftige pyrolyseproducten vrijkomen en kan bluswater corrosief en vervuild raken. [1][2]

Onderzoek van het NIPV beschrijft dat thermal runaway kan leiden tot fakkelvorming, wegschietende celonderdelen en het vrijkomen van toxische én brandbare gassen. Ook kan een batterijbrand langer aanhouden dan je verwacht en met tussenpozen weer oplaaien, waardoor het verloop onvoorspelbaar is.[3] De focus ligt daarom op voorkomen en beheersen in plaats van blussen. 

Waar ontstaan de risico’s in organisaties?

In veel organisaties is het risico niet één grote batterij, maar een optelsom van kleine en middelgrote toepassingen. Denk aan:

• Oplaadplekken voor e‑bike accu’s, accu‑gereedschap, powerbanks en laptops (vaak zonder duidelijke laadregels).
• Opslag van reserveaccu’s of retourstromen (defecte, beschadigde of onbekende accu’s).
• Energieopslag (bijvoorbeeld thuis‑/bedrijfsbatterijen of buurtbatterijen) met eigen brand- en rookscenario’s.
• Afvalstromen en tijdelijke opslag vóór inzameling of recycling.

Brandweer Nederland benadrukt dat brand kan ontstaan bij overladen, kortsluiting, beschadiging of vocht. Bij signalen als zwelling, rook of chemische geur: bel 112 en verlaat de ruimte; probeer het apparaat niet zelf te blussen of te verplaatsen. [5]

Een praktische aanpak: vier lagen van beheersing

1) Beleid en afspraken (organisatorisch)

Maak expliciet beleid voor laden, opslag en afvoer van accu’s. Leg vast welke accu’s binnen mogen, waar geladen wordt, welke opladers zijn toegestaan en hoe je omgaat met beschadigde of onbekende accu’s. De meeste incidenten ontstaan door onbekendheid en gebrek aan routine; duidelijke werkafspraken verkleinen dat risico. [1][5]

2) Inrichting van laad- en opslagplekken (bouwkundig/technisch)

Zorg dat laden en opslag plaatsvinden op een plek die past bij het risico: voldoende afstand, ventilatie waar nodig, en geen blokkade van vluchtroutes. PGS 37‑2 beschrijft dat opslag van lithiumhoudende energiedragers specifieke risico’s kent en vraagt om passende voorzieningen. [1][2]

3) Veilige opslagmiddelen (zoals accukasten en compartimentering)

Bij meerdere accu’s tegelijk (bijvoorbeeld e‑bikeverhuur, facilitaire diensten, magazijn of technische dienst) is een gespecialiseerde opslag-/laadvoorziening vaak een logische stap. Accukasten helpen risico’s te beperken door laden en opslag te scheiden van de rest van het gebouw en door detectie/afschakeling mogelijk te maken (afhankelijk van type kast en eisen van verzekeraar of bevoegd gezag). 

4) Scenario’s, training en incidentrespons (mens en proces)

Omdat het verloop van een lithium‑ion incident onvoorspelbaar kan zijn (fakkels, wegschietende onderdelen, herontsteking), zijn goede scenario’s en training essentieel.

Train bhv’ers en teams op herkennen, alarmeren, evacueren en veilig handelen binnen de grenzen van jullie procedures. 

Hoe FeniksGroup kan ondersteunen

FeniksGroup helpt organisaties om de energietransitie veilig te maken: van beleid en bewustwording tot training en praktische middelen op locatie. Denk aan een combinatie van de volgende bouwstenen:

Trainingen en oefeningen (praktisch en doelgroepgericht)

• Brand- en ontruimingstraining met scenario’s rond accu’s en lithium‑ion (herkennen van signalen, juiste alarmering, rolverdeling en evacuatie).
• Toolboxsessies voor medewerkers: veilig laden, veilig opslaan en omgaan met defecte/verdachte accu’s.
• Oefenen van communicatie en besluitvorming: wie schakelt wie in, wanneer wordt het gebied afgesloten, hoe borg je nazorg en herstart.

Deze aanpak sluit aan op het principe dat een batterijbrand vooral vraagt om voorkomen en beheersen, met veiligheid van mensen voorop. [4][5]

Voorlichtingsfilmpjes en interne communicatie

• Korte instructievideo’s voor medewerkers, bijvoorbeeld veilig laden; wat te doen bij zwelling/rook/geur; waar mogen accu’s wel/niet liggen.
• Visuele posters en e‑learning modules die aansluiten op jullie locatie (laadruimte, magazijn, werkplaats).

Hiermee vergroot je de routine en verklein je de kans dat onveilige gewoonten inslijten, zoals opladen in vluchtroutes of met beschadigde opladers. [5]

Praktische oplossingen op locatie (accukasten en beheers middelen)

• Advies en levering van geschikte accukasten/accukluizen passend bij gebruik (opslag, laden, type accu’s, aantallen) en afgestemd op PGS 37‑2 en verzekeringsvoorwaarden. [1][2]
• Inzet van beheers middelen zoals isolatie- en containmentoplossingen bijvoorbeeld FireIsolator‑concepten als onderdeel van een totaalplan. [6] 

Van RI&E naar uitvoering

Tot slot helpt FeniksGroup om maatregelen te borgen in je veiligheidsmanagement: risico’s opnemen in de RI&E, procedures vastleggen, periodiek trainen en evalueren. Zo maak je lithium‑ion veiligheid onderdeel van de dagelijkse praktijk, in plaats van een losse actie. (PGS 37‑2 benadrukt het belang van maatregelen rondom opslagrisico’s; de Arbeidsinspectie controleert daarnaast of je veiligheidsaanpak op orde is in bredere zin.) [1][2]

10 snelle verbeterpunten die je vaak direct kunt doorvoeren

• Breng in kaart welke accu’s en batterijen in je organisatie aanwezig zijn (type, aantallen, waar ze liggen, waar ze geladen worden).
• Maak één centrale laadplek en stop met “overal even opladen”.
• Hanteer een eenvoudige regel: laad niet in vluchtroutes en zorg voor rookdetectie in de laadruimte.
• Gebruik alleen passende/originele opladers en haal beschadigde laders direct uit gebruik. 
• Scheid beschadigde of verdachte accu’s direct van de rest en zorg dat medewerkers weten wat “verdacht” is (zwelling, rook, geur, hitte). 
• Maak een korte meld- en alarmeringsprocedure (wie belt 112, wie ontruimt, wie vangt op). 
• Check of je opslag en processen aansluiten op PGS 37‑2 (zeker bij grotere aantallen of opslag). 
• Zorg dat bhv en management dezelfde scenario’s kennen (batterijincident is geen standaard brandscenario). 
• Plan periodieke toolbox of micro‑oefeningen (10 minuten) zodat routines blijven hangen.
• Leg vast hoe je accu’s afvoert en waar tijdelijke opslag wél mag (en onder welke voorwaarden).

Beheer risico’s met FeniksGroup

De energietransitie brengt nieuwe brand- en veiligheidsvraagstukken met zich mee, maar met de juiste combinatie van beleid, inrichting, middelen en training zijn de risico’s goed te beheersen. FeniksGroup ondersteunt hierbij met trainingen, voorlichting en praktische oplossingen zoals accukasten en beheers concepten. Wil je weten welke aanpak past bij jouw locatie en gebruik? Begin dan met een inventarisatie van waar er geladen en opgeslagen wordt en werk van daaruit stap voor stap naar een veilige standaard.

Bronnen

• [1] PGS 37-2 – Lithiumhoudende energiedragers: Opslag (risico’s, scope, publicatie 2023): https://publicatiereeksgevaarlijkestoffen.nl/publicaties/pgs37-2/
• [2] IPLO – PGS 37-1 en 37-2: uitleg en status (veilig opslaan, risico thermal runaway): https://iplo.nl/thema/externe-veiligheid/publicatiereeks-gevaarlijke-stoffen-pgs/pgs-37-1-37-2/
• [3] NIPV – Onderzoek naar brandeffecten lithium-ion batterijen (fakkels, wegschietende onderdelen, gassen, herontsteking): https://nipv.nl/nieuws/onderzoek-naar-brandeffecten-lithiumionbatterijen/
• [4] Allianz – Infosheet opslag van lithium-ion accu’s (brand lastig te bestrijden, focus op beheersen/koelen): https://www.allianz.nl/content/dam/onemarketing/benelu/allianz-nl/local/1/1000129-518.pdf
• [5] Brandweer – Opladers, batterijen en accu’s (oorzaken, veilig laden, wat te doen bij rook/geur/zwelling): https://www.brandweer.nl/onderwerpen/opladers-batterijen-en-accus/
• [6] FireIsolator – product/konzeptinformatie (isoleren en beheersen; blanket alleen dooft batterijbrand niet): https://fireisolator.co

11 mei, 2026 | Auteur Monique Bosscher
Delen mag, graag zelfs!